04 december 2006

Gents bedrijf bouwt dieselmotoren om met eigen pakket

02/12/2006 | Bron(nen): Vilt-nieuwsoverzicht Het Laatste Nieuws/De Standaard

Het Gentse bedrijfje Green Energy Creations (GEC) dat enkele maanden geleden gestart is met de kleinschalige verkoop van ppo aan de pomp kan sinds vorige week met een eigen ombouwpakket dieselmotoren omturnen zodat ze kunnen rijden op plantaardige olie. Voor ongeveer 800 euro worden wagens omgebouwd in een milieuvriendelijker exemplaar en krijgt de eigenaar er een workshop bovenop. Enig nadeel: er zijn nauwelijks plaatsen waar je plantaardige olie kan tanken.

Afgelopen week monteerden de mensen van Green Energy Creations samen met uitvinder Guy Franck het eerste systeem in een wagen van netwerkbeheerder Elia. Momenteel heeft men het alleen maar geprobeerd bij oudere dieselmodellen maar ook op nieuwere auto's zou het systeem moeten werken. Op pure plantenolie rijden is trouwens niet honderd procent uitstootvrij. Er moet namelijk ook nog steeds diesel in de tank. Maar de uitstoot van giftig benzeen wordt wel ongedaan gemaakt, zegt Guy Franck.

Guy Franck is geen erkend garagist. Hij levert de nodige onderdelen en demonstreert het hele systeem met een workshop. Na die workshop is de wagen omgebouwd en weet de eigenaar hoe alles werkt. Een officiële garantie op het geplaatste systeem is er niet. "Op de onderdelen die we monteren, heeft de koper uiteraard wel een garantie", aldus Franck.

Het systeem van Franck is niet het enige bestaande op de Vlaamse markt, maar met een basisversie voor 600 à 650 euro (enkel componenten) en 800 à 850 euro (componenten met inclusief workshop) is het goedkoper dan de bestaande. Luc Jansens, zaakvoerder van Plantenolie bvba, dat importeur is van het Elsbett-ombouwpakket, betwijfelt dat voor die prijs een volwaardig systeem kan gemonteerd worden. "Afhankelijk van het type wagen en de gekozen opties kos teen ombouw bij ons van 1.500 tot ongeveer 2.500 euro. Van een goedkoper systeem kan ik nauwelijks geloven dat het ook op een geavanceerde diesel past".

01 december 2006

Opwarming eist nu al slachtoffers

1/12/2006 | Bron(nen): NatuurTotaal, AP via Reformatorisch Dagblad

Plant- en diersoorten beginnen sneller dan voorspeld uit te sterven of te veranderen als gevolg van de opwarming van de aarde. Dat blijkt uit een analyse van ruim 800 onderzoeken door een Texaanse biologe, die dinsdag is gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Annual Review of Evolution and Systematics.

Zeker zeventig soorten kikkers, vooral soorten die in de bergen leven en gedijen bij koude, zijn uitgestorven omdat ze nergens heen konden om de warmere temperaturen te ontvluchten. Verder worden tussen de 100 en 200 andere diersoorten die voor hun bestaan van koude afhankelijk zijn, zoals keizerspinguïns en ijsberen, ernstig bedreigd.

Uit het onderzoek, dat werd uitgevoerd door Camille Parmesan, biologe aan de universiteit van Texas, blijkt ook dat dierenpopulaties naar het noorden trekken, dat soorten in zekere mate veranderen door de klimaatverandering, dat planten eerder tot bloei komen door vroegere lentes en dat epidemieën en parasieten vaker voorkomen.

Wetenschappers voorspelden deze veranderingen al jaren, maar Parmesan was verbaasd toen ze ontdekte dat de veranderingen zich nu al voordoen. Ze ging ervan uit dat die nog minstens tien jaar op zich zouden laten wachten.

De ecoloog Douglas Futuyma, verbonden aan de State University of New York, meent dat een crisis ophanden is, die niet pas in de verre toekomst staat te gebeuren, maar sneller op ons afkomt dan we denken. "Iemand die nu 10 jaar oud is, krijgt te maken met een geheel andere en angstaanjagende wereld tegen de tijd dat hij of zij 50 of 60 is”, zegt Futuyma.

Hoewel in de afgelopen jaren verschillende onderzoeken hebben laten zien dat bij bepaalde soorten, groepen dieren of in bepaalde geografische gebieden problemen ontstaan, is dit de eerste omvattende analyse die een breder beeld schetst van veranderingen als gevolg van de opwarming van de aarde, zegt de Britse bioloog Chris Thomas van de universiteit van York.

Het is weliswaar onmogelijk met zekerheid te zeggen dat de veranderingen het gevolg zijn van de opwarming van de aarde, maar de bewijzen zijn sterk en andere verklaringen zijn er niet, zegt Thomas.

Herfst 2006 breekt alle warmterecords

1/12/2006 | Bron(ne): KNMI, NatuurTotaal

Dat deze herfst de warmste is in zeker drie eeuwen meldde het KNMI eerder al, nu alle cijfers compleet zijn blijkt het nog extremer te zijn. De herfst heeft het record van vorig jaar ruim overtroffen en zelfs een gemiddelde temperatuur bereikt van 13,6 graden. Normaal heeft de herfst een gemiddelde van 10,2 graden.

Het is niet eerder voorgekomen dat een seizoen zoveel afwijkt van het langjarig gemiddelde. Het grootste verschil stond op naam van de recordzachte winter van 1990 met gemiddeld 6,0 graden tegen 3,3 graden normaal, een afwijking van 2,7 graden.

Verspreid over het hele seizoen sneuvelden tal van warmterecords. Vooral september en november namen er veel voor rekening. Ook de laatste decade van november was gemiddeld niet eerder zo zacht en zowel in de tweede als derde decade zijn recordwarme dagen voorgekomen. November was met gemiddeld 9,2 graden tegen 6,2 graden normaal op één na de warmste sinds tenminste 1901.

De hoge temperaturen van dit jaar hingen samen met de toevallig bijna continue aanvoer van warmte door overheersend zuidelijke winden, de naweeën van de hete zomer waardoor het zeewater nog warm was en de wereldwijde opwarming door het versterkte broeikaseffect. Dat effect hangt vrijwel zeker samen met de toenemende concentratie aan broeikasgassen. De bijdrage van het broeikaseffect schat het KNMI op 0,9 graad ten opzichte van het tijdvak 1961-1990 en 1,0 graad ten opzichte van de hele 20e eeuw.

Alle seizoenen zijn vooral de laatste decennia warmer geworden maar opmerkelijk genoeg was de temperatuurstijging in de herfst tot de millenniumwisseling minder groot dan in de andere jaargetijden. Sinds het jaar 2000 is ook de herfst duidelijk warmer geworden. De oorzaak daarvan is nog onduidelijk en onderwerp van studie.

Spectaculair nieuw herfstrecord voor 2006

01/12/2006 | Bron(nen): BELGA

De herfst van 2006 heeft een gemiddelde temperatuur van 13,9 graden gekend, zo blijkt uit het seizoensoverzicht voor Ukkel.
Daarmee is het warmterecord van vorig jaar met 1,6 graden gebroken, wat het KMI eerder al "vrij spectaculair" heeft genoemd.

Veeteelt stoot meer broeikasgassen uit dan verkeer

30/11/2006 | Bron(nen): Vilt-nieuwsoverzicht

De wereldwijde veestapel produceert meer broeikasgassen dan het autoverkeer. Dat zegt de voedsel- en landbouworganisatie van de Verenigde Naties FAO in een nieuw rapport dat wil waarschuwen voor de nefaste gevolgen die de veeteelt veroorzaakt in de wereld. "De veestapel levert een belangrijke bijdrage aan één van de grootste milieuproblemen van vandaag, namelijk de opwarming van de aarde. We moeten dringend op zoek naar oplossingen", zegt Henning Steinfeld van de FAO.

De globale veesector groeit sneller dan elke andere tak in de landbouw. En voor deze sterke groei moeten we een prijs betalen, staat in het FAO-rapport te lezen. Wanneer ook de emissies van het landgebruik in rekening gebracht worden, produceert de veestapel 9% van de CO2-uitstoot die voortkomt uit menselijke activiteiten. Wat het geheel van broeikasgassen betreft, ligt dat aandeel nog veel hoger. De veeteelt zorgt maar liefst voor 65% van de uitstoot van lachgas, dat 296 keer schadelijker is voor de opwarming van de aarde dan CO2.

Van de totale methaanuitstoot neemt de veestapel 37% voor zijn rekening. Methaan zou 23 keer schadelijker zijn dan CO2. Ook 64% van de ammoniakuitstoot, die zure regen veroorzaakt, wordt geproduceerd door de veeteeltsector. Het rapport benadrukt ook de omvang van de schade door overbemesting. Zo is de veeteelt uitgegroeid tot de eerste bron van fosforverontreiniging in de Zuid-Chinese Zee.

Slacht- en melkdieren maken vandaag al 20% van de dierlijke biomassa op onze planeet. Volgens de schattingen van de FAO zal de veestapel de komende 50 jaar nog verdubbelen. De organisatie stelt onder meer voor om te sleutelen aan het veevoeder om zo gistingsprocessen in het spijsverteringsstelsel te vermijden. Ook biogasbedrijven kunnen de mest op grote schaal recycleren.

28 november 2006

InBev beperkt CO2-uitstoot per hectoliter drank

27/11/2006 | Bron(nen): BELGA

De brouwerijen van InBev hebben in 2005 wereldwijd 2,66 miljoen ton CO2 uitgestoten, wat meer is dan de 2,63 miljoen ton in 2003 en de 2,42 miljoen ton in 2004. Per hectoliter (100 liter) geproduceerde drank (bier of soft drinks) was er evenwel een daling van 16,84 kg CO2 in 2003 tot 14,53 kg in 2004 en 14,47 kg in 2005. Dat blijkt uit het jaarverslag 2006 dat de brouwerij zopas uitbracht over haar milieuprestaties.

Het totale energieverbruik steeg van 28,7 miljoen gigajoule (Gj) in 2003 tot 29,8 miljoen Gj in 2004 en 30,1 miljoen Gj in 2005. Per hectoliter bier was er evenwel een daling van 0,18 Gj in 2003 en 2004 tot 0,16 Gj in 2005. Het watergebruik evolueerde van 916,2 miljoen hectoliterl in 2003 tot 906,9 miljoen hectoliter in 2004 en 957,3 miljoen hectoliter in 2005. Per hectoliter gebrouwen bier was er evenwel een afname van het waterverbruik van 5,86 hectoliter in 2003, tot 5,43 hectoliter in 2004 en 5,2 hectoliter in 2005.

Opnieuw warmterecord gesneuveld

27/11/2006 | Bron(nen): De Standaard/VRT

Met een maximumtemperatuur van 16,1 graden in Ukkel is maandag voor de derde keer op twee weken tijd het dagrecord gesneuveld. Het kwik was op het plateau van Ukkel om 13.20 uur 1,9 graden hoger opgelopen dan bij het vorige record, gevestigd in 1921. Ook op 16 november en afgelopen zaterdag sneuvelde een dagrecord. Terwijl het KMI voor dinsdag een nieuw record niet ziet zitten, acht de private weerdienst Meteoservices dit wel mogelijk.

De gemiddelde dagtemperatuur voor november bedraagt intussen 9 graden, tegen 6,1 graden normaal. Het weerinstituut berekende ondertussen ruwweg dat de kans dat wij opnieuw een warme herfst zoals de huidige meemaken 1 op 500 jaar is.

Het KMI heeft drie verklaringen voor de uitzonderlijk hoge temperaturen. Ten eerste waren er bijna heel de maand winden uit zuidelijke richtingen, die dus zachte lucht aanvoerden. Ten tweede was er de nasleep van de heel warme zomer, waardoor onder meer de temperatuur van het zeewater hoog bleef. Als derde punt zijn er de gevolgen van de opwarming van de aarde. De temperatuur in de herfst was met name 1 graad hoger dan dertig jaar geleden. "Men kan dus niet meer naast de klimaatsverandering kijken", besluit het weerinstituut.(KS)

24 november 2006

Tanken met biodiesel is mogelijk bij Total

23/11/2006 | Bron(nen): Vilt-nieuwsoverzicht, Belga, Het Nieuwsblad

Belgische automobilisten kunnen sinds donderdag in de tankstations van Total biodiesel tanken. Dat zei algemeen directeur van Total Belgium, Miguel del Marmol, tijdens een persconferentie. Leverancier voor de biodiesel is Oleon, een van de vier producenten die van de overheid toestemming heeft gekregen om uit de landbouw afkomstige diesel te produceren. De eerste leveringen van zuivere biodiesel hebben vorige week plaatsgevonden.

De allereerste biodieseltankbeurt vond vandaag/donderdag plaats in het tankstation naast de autosnelweg in Nijvel, in aanwezigheid van minister van Middenstand en van Landbouw Sabine Laruelle en haar collega van Leefmilieu en Pensioenen, Bruno Tobback.
Total stelt dat het de komende weken stelselmatig in alle Belgische stations de klassieke diesel zal vervangen door biodiesel. Begin 2007 zouden dieselrijders in alle stations van Total meer milieuvriendelijke diesel moeten kunnen tanken.

Voor de Belgische overheid moeten biodiesel en bio-ethanol de komende jaren er mee voor zorgen dat ons land erin slaagt de uitstoot van broeikasgassen met 7,5 procent terug te dringen. In 2006 zal de diesel voor 3,37 procent bestaan uit biobrandstof. Tegen 2010 moet dat al 5,75 procent zijn. De introductie in België van deze meer milieuvriendelijke diesel komt echter traag op gang. Dat komt omdat de overheid vrij laat de productiequota voor 2007 heeft vastgelegd.

Het blijft afwachten wanneer de andere oliemaatschappijen biodiesel gaan aanbieden in België. Van de vier Belgische producenten die van de regering toestemming hebben gekregen om uit de landbouw afkomstige biodiesel te produceren, is er momenteel maar één die kan leveren aan de dieselverdelers. Het gaat om Oleon uit Ertvelde. Dat bedrijf heeft zo goed als zijn volledige productie verkocht aan Total.

De regering heeft intussen alweer vertraging bij de verdeling van de biodieselquota voor de periode 2006-2013. De beslissing is verdaagd van 17 november naar 21 december.

22 november 2006

The denial machine

Bron: oneworld.net

In the past few years, a hurricane has engulfed the debate about global warming. This scientific issue has become a rhetorical firestorm with science pitted against spin and inflammatory words on both sides.

Some scientists believe that global warming will not be devastating to the planet. How could scientific fact, which many believe could determine the very future of the planet, become a political battleground, pitting left versus right, environmentalist versus climate change sceptic?

Global warming: potential costs?
A recent British report estimates that the projected costs of global warming to be as costly as both world wars and the Great Depression added together. Yet, with such consequences, some scientists still insist that climate change, if it is happening at all, could be a good thing.

The Denial Machine investigates the roots of the campaign to negate the science and the threat of global warming. It tracks the activities of a group of scientists, some of whom previously consulted for for Big Tobacco, and who are now receiving donations from major coal and oil companies.

Who is keeping the debate of global warming alive?
The documentary shows how fossil fuel corporations have kept the global warming debate alive long after most scientists believed that global warming was real and had potentially catastrophic consequences. It shows that companies such as Exxon Mobil are working with top public relations firms and using many of the same tactics and personnel as those employed by Phillip Morris and RJ Reynolds to dispute the cigarette-cancer link in the 1990s. Exxon Mobil sought out those willing to question the science behind climate change, providing funding for some of them, their organizations and their studies.

The Denial Machine also explores how the arguments supported by oil companies were adopted by policy makers in both Canada and the U.S. and helped form government policy.

21 november 2006

Helft van Belgen bezorgd over klimaatverandering

20/11/2006 | Bron(nen): De Morgen

De Belg maakt zich grote zorgen om het veranderend klimaat: bijna de helft van de Belgen ziet reden tot ongerustheid. In West-Europa klimt klimaatverandering naar de eerste plaats als het gaat om milieuproblemen waar men het meest van wakker ligt. In de 15 landen van West-Europa roept 45 procent van de bevolking het warmer wordende klimaat uit tot zorg nummer één.

De Zweden maken zich het meeste zorgen: 68 procent van de bevolking heeft problemen met het klimaat. Ook in Luxemburg (58 procent), Duitsland (57 procent) en Nederland (53 procent) wordt klimaatverandering gezien als een prioriteit. Over de landsgrenzen heen maken mannen (49 procent) zich meer zorgen over het klimaat dan vrouwen (41 procent). Vrouwen zijn dan weer banger voor natuurrampen (35 procent) en de impact van chemicaliën op de gezondheid. Van alle beroepscategorieën zijn het de managers (55 procent) die zich het meeste zorgen maken over het klimaat.

Slechts een derde van de Belgen vindt dat hij genoeg weet over klimaatverandering, er is nood aan meer en duidelijke informatie. Het grootste vertrouwen heeft de Belg in informatie van wetenschappers, 49 procent gelooft wat zij zeggen. Vier op de tien geloven in natuurverenigingen. Groene politieke partijen kunnen op niet veel vertrouwen rekenen: slechts een op de tien Belgen denkt dat zij de waarheid vertellen over het milieu. En bedrijven worden als heel onbetrouwbaar beschouwd, slechts 2 procent gelooft hun verhaal.

64 procent van de Belgen is ervan overtuigd dat de toestand van het milieu invloed heeft op hun levenskwaliteit. De tijd dat economische argumenten zwaarder wegen dan ecologische overwegingen is voorbij, vindt de Belg. Acht op de tien Belgen zeggen dat milieu en economie even zwaar moeten wegen op de politieke besluitvorming. Ook als er over werkgelegenheid beslist wordt: 87 procent van de Belgen vindt dat ook dan milieuoverwegingen een rol moeten blijven spelen.

De oplossing voor het groeiende milieuprobleem ligt volgens de Belg in meer belasting voor de vervuiler. Die moet de rekening betalen, vindt de helft van de Belgen. 48 procent pleit zelf voor strengere wetten, zowel op Europees als Belgisch niveau. Die wetten moeten afgedwongen worden met zware boetes voor wie ze aan zijn laars lapt, vindt een kleine helft van de Belgen. De beslissingen om het milieu te beschermen moeten op Europees niveau genomen worden, anders hebben ze geen effect, meent de helft van onze landgenoten.

20 november 2006

IJsbeerwelpjes sterven massaal door opwarming aarde

17/11/2006 | Bron(nen): Het Laatste Nieuws

Door de opwarming van het klimaat hebben ijsbeerwelpjes in de Beaufortzee nabij Alaska het moeilijk. Een studie toont aan dat hun kansen om het eerste levensjaar te overleven ferm gedaald zijn de laatste vijf jaar.

Amper 43 procent van de welpen overleeft dat eerste cruciale jaar, vergeleken met 65 procent in de jaren ’80 en ’90. De overlevende welpen zijn sinds 1990 ook merkelijk kleiner dan voor 1990.

Voedsel
“Dramatisch”, noemen kenners deze evolutie. Schuldige is volgens de onderzoekers aan het Alaska Wetenschappelijk Centrum de opwarming van de aarde. “Hierdoor smelt er steeds meer ijs. Dit beperkt het voedselgebied van de ijsberen enorm. De hele populatie staat onder voedselstress,” legt een onderzoeker uit.
“We zijn wel niet honderd procent zeker dat dat de juiste verklaring is, maar we hebben geen idee wat het anders zou kunnen zijn.”

Bedreigde diersoort
De wetenschappers hopen nu dat de studie als voldoende bewijs wordt aanzien om de ijsbeer op te nemen in het lijstje van bedreigde diersoorten. Ook verschillende milieuorganisaties ijveren om de ijsbeer extra bescherming te geven. De beslissing valt op 27 december.

Vlaamse regering neemt maatregelen tegen energiearmoede

17/11/2006 | Bron(nen): BELGA

De Vlaamse regering heeft vrijdag een aantal maatregelen goedgekeurd in de strijd tegen energiearmoede. Gezinnen met een stroombegrenzer zullen tien ampère krijgen in plaats van zes ampère en het verbod om elektriciteit af te sluiten in de winter wordt met een maand uitgebreid.

Nu mag elektriciteit niet afgesloten worden tussen 15 december en 15 februari. Dat zal in de toekomst tussen 1 december en 1 maart niet meer kunnen zoals dat voor gas nu al het geval is. Bij vriestemperaturen buiten die periode kan Vlaams minister van Energie Kris Peeters beslissen het afsluitverbod uit te breiden.

In Vlaanderen zijn er momenteel meer dan 3.000 gezinnen met een stroombegrenzer. Zij krijgen maar 6 ampère. Dat wordt opgetrokken tot 10 ampère, waarmee ze bijvoorbeeld met warm water kunnen wassen.

Budgetmeters zijn nu al gratis voor beschermde klanten. Omdat er buiten deze groep ook heel wat mensen zijn die hun elektriciteitsfactuur niet kunnen betalen, wordt het plaatsen van een budgetmeter ook gratis voor niet-beschermde klanten.

Klimaattop Nairobi wordt fiasco

17 november 2006 | Bron: Wijnand Duyvendak in De Volkskrant

De nieuwe Nederlandse regering moet de strijd tegen de klimaatverandering bovenaan haar agenda plaatsen. Geen VOC- maar een CO2-mentaliteit. Op de VN klimaatconferentie in Nairobi zijn helaas geen concrete en heldere afspraken gemaakt over de aanpak van de klimaatverandering na het Kyoto-verdrag. Dat zegt Wijnand Duyvendak vanaf de top in Nairobi.

De klimaattop in Nairobi is geëindigd in een impasse. Daardoor gaat er kostbare tijd verloren om de klimaatverandering effectief aan te pakken. Pas over een jaar wordt er weer verder gepraat. We moeten dan een herhaling van zetten voorkomen. Daarom dienen de rijke landen hun aanpak van de klimaatverandering zo snel mogelijk drastisch te herzien. Zij moeten concrete en ambitieuze reductiedoelen vaststellen voor de uitstoot van CO2 tot 2020. Ze moeten die doelen ook waarmaken. Er zijn tot 2020 enkele honderden miljarden euros nodig om de economieën in de ontwikkelingslanden duurzamer te maken. Zo geven de rijke landen het goede voorbeeld. Dat is nodig om het wantrouwen bij de veel minder vervuilende ontwikkelingslanden weg te nemen.

De regeringsleiders moeten zelf naar de volgende klimaattop gaan om er een succes van te maken. Er is internationaal groen leiderschap nodig. Daar moeten progressieve Amerikaanse staten als Californië bij worden betrokken. De strijd tegen de klimaatverandering is even belangrijk als de strijd tegen oorlog en terrorisme, zo zei Kofi Annan terecht. Dan moeten we de aanpak ook even serieus nemen. Daarom pleit GroenLinks voor de instelling van een internationale Klimaatraad met stevige bevoegdheden, vergelijkbaar met de Veiligheidsraad. 

De nieuwe Nederlandse regering moet van Nederland wereldwijd koploper maken in de strijd tegen de klimaatverandering, ook vanuit een verlicht eigenbelang. Nederland ligt voor de helft onder de zeespiegel en dreigt te overstromen bij verdere opwarming van de aarde. De nieuwe regering moet vastleggen dat het gebruik van fossiele energie in 2020 met 35 procent is verminderd. Er dient tevens een groot programma te komen voor steun aan ontwikkelingslanden, inclusief China en India, om van hun achterstand een voorsprong te maken. De introductie van mobiele telefoon is daar ook soms snel gegaan omdat er geen vast netwerk was. Zo kan het ook met energie gaan. Nederland moet zich inzetten voor de ontwikkeling van een duurzame economie in deze landen, met energiebesparing en duurzame energie. Nederland dient daar tot 2020 5 miljard euro voor uit te trekken.  

Op deze klimaattop heb ik veel initiatieven gezien die tonen dat het kán. We kunnen zorgen voor een duurzame toekomst. We kunnen afkomen van onze verslaving aan olie. En dat kan gepaard gaan met nieuwe economische dynamiek. Er zijn zoveel kansen om het beter te doen. We kunnen het leven nu verbeteren én onze kinderen en kleinkinderen een mooie wereld nalaten. Maar we moeten het nu wel waar gaan maken. Nederland loopt achter in het tegengaan van de klimaatverandering en het ontwikkelen van groene technologie. In Nederland kunnen we op 22 november zorgen voor een groene doorbraak. Er is een nieuw en groen kabinet nodig dat onze achterstand omzet in een voorsprong. Dat vergt geen VOC mentaliteit maar een CO2 mentaliteit.

Uitgebreide impressies van de klimaattop in Nairobi staan op mijn weeklog bij de Volkskrant: http://www.weeklog.nl/

‘Het klimaatdebat ontbeert leiderschap’

17/11/2006 | Bron(nen): NRCHandelsblad

Twee weken waren deskundigen in Nairobi bijeen om te praten over nieuwe maatregelen tegen klimaatverandering. Ondanks schrikbeelden over de gevolgen van het broeikaseffect bleef de conferentie zonder resultaat.

> Door onze redacteur Paul Luttikhuis

Een Brits rapport over de kosten van klimaatverandering werkte deze week op de grote klimaatconferentie van de Verenigde Naties in Nairobi als de knuppel in het hoenderhok. Het rapport, van de gerenommeerde econoom Nicholas Stern, kent weliswaar onzekerheden en aannames, maar de kern ervan werd in Nairobi door vrijwel niemand tegengesproken: als we nu niet fors investeren om de uitstoot van broeikasgassen terug te dringen, betalen de komende generaties daarvoor een oneindig veel hogere rekening.

Ook als Stern maar een beetje gelijk heeft, zijn de conclusies zo verontrustend dat de onderhandelaars er niet omheen konden. De Verenigde Staten niet, die uit economische overwegingen in 2000 het Kyoto-protocol over het terugdringen van broeikasgassen afwezen. China niet, dat in klimaatkwesties het liefst als ontwikkelingsland aan de zijlijn blijft staan. De Europese Unie niet, waar ondanks de goede bedoelingen de doelstellingen nauwelijks worden gehaald. En Canada niet, waar de nieuwe conservatieve regering probeert onder de Kyoto-verplichtingen uit te komen. En ook Australië niet, waar de premier moeite heeft om uit te leggen waarom hij weinig tegen klimaatverandering doet, terwijl het land gebukt gaat onder de ergste droogte sinds mensenheugenis.

Het rapport van Stern is niet het enige dat dezer dagen verscheen. De doemscenario’s, die overigens door de auteurs niet zo mogen worden genoemd, buitelden in Nairobi over elkaar heen. Daarnaast waren er de concrete plannen – grotere en kleinere. VN-chef Kofi Annan introduceerde bijvoorbeeld het ‘Nairobi Framework’, een fonds waaruit arme landen kunnen putten voor de ontwikkeling van schone energie. Frankrijk wil de invoerheffingen verhogen voor producten uit landen die weigeren mee te doen aan ‘Kyoto’. „Typisch Frans”, vond premier Howard van Australië, een van de landen die door die heffingen getroffen zouden worden. Brazilië vroeg om hulp bij de bescherming van zijn tropische regenwouden. „Mensen kappen het Amazone-gebied niet leeg omdat ze boos zijn op bomen”, aldus minister van Bosbouw en Biodiversiteit João Capobianca, „Het kappen is in feite duur en moeilijk. Mensen doen dat omdat het een garantie biedt voor economische overleving.” De vraag is volgens Capobianca niet waarom rijke landen zouden investeren in bescherming van het regenwoud, maar waarom ze het niet zouden doen.

Over een bestaand plan, dat deel uitmaakt van het Kyoto-protocol, werd in Nairobi fors onderhandeld. Volgens het protocol moet 2 procent van het geld dat rijke landen investeren in klimaatprojecten in ontwikkelingslanden, worden gestort in een fonds dat die landen in staat stelt zich aan de gevolgen van de klimaatverandering aan te passen. De vraag is wie dit geld – het bedrag zou wel eens kunnen oplopen tot 750 miljoen dollar – in de toekomst moet beheren. De ontwikkelingslanden willen zoveel mogelijk zelf bepalen hoe ze het gebruiken, de rijke landen eisen een scherpe controle door bijvoorbeeld de Wereldbank.

Maar de meest prangende vraag die de ongeveer 190 deelnemende landen in Nairobi zich stelden, bleef onbeantwoord. Hoe moet het verder met het klimaatbeleid? In 2012 loopt het Kyoto-protocol af, wat moet er dan gebeuren?

„Klimaatverandering is niet, zoals veel mensen nog steeds denken, alleen een milieu-onderwerp”, hield VN-chef Kofi Annan de in Nairobi aanwezige ministers voor. „Het is een allesomvattende bedreiging.” Volgens Annan hoort klimaatverandering thuis in het rijtje: internationale conflicten, armoede, proliferatie van gevaarlijke wapens en andere „bedreigingen die traditioneel de politieke agenda hebben gemonopoliseerd”.

Annan noemde de afspraken die in 1997 in Kyoto zijn vastgelegd (een wereldwijde reductie van de uitstoot van broeikasgassen met 5,2 procent ten opzichte van 1990) weliswaar „een cruciale stap voorwaarts”, maar een veel te kleine stap. „En in het debat over hoe we nu verder moeten, is sprake van een beangstigend gebrek aan leiderschap.”

Iedereen is het erover eens dat een nieuw klimaatverdrag geen zin heeft zonder de Verenigde Staten en China. Doordat de twee grootste vervuilers niet aan Kyoto meedoen, heeft het protocol nu slechts betrekking op 30 procent van de wereldwijde CO2-uitstoot. Om die landen binnen boord te halen suggereren sommigen dat de eisen aan het klimaatbeleid maar beter niet al te dwingend kunnen worden opgelegd. Maar als de zaak nog verder verwatert, zeggen anderen, blijft er helemaal niets over. En Kyoto stelt al zo weinig voor. Door dit gekibbel is het bijna onhaalbaar om het binnen enkele jaren eens te worden over een Kyoto II. Dus zijn de onderhandelaars het vandaag, op de slotdag van de conferentie in Nairobi, erover eens dat ze het daarover eens moeten worden, en wel „zo snel mogelijk”.

„Het was het minimum”, verzuchtte Jennifer Morgan van een Britse milieudenktank gisteren, „om het proces gaande te houden”.

(Doem)scenario's
Voor en tijdens de klimaatconferentie in Nairobi verschenen diverse rapporten over klimaatverandering:

Het Climate Action Network publiceerde een ranglijst van landen op basis van klimaatbeleid. Zweden, Groot-Brittannië en Denemarken doen het goed , de Verenigde Staten, China en Saoedi-Arabië bungelen onderaan. Nederland is in de afgelopen jaren gedaald van de 15de naar de 29ste plaats. Voor Mirjam de Rijk, directeur van de milieuorganisatie Natuur en Milieu, reden om het werk van het vertrekkende kabinet te bestempelen als „vier verloren jaren”.

Volgens de wereldgezondheidsorganisatie WHO zal door klimaatverandering de druk op de gezondheidszorg groter worden. Er is een toename van onder andere malaria en knokkelkoorts. De malariamug rukt door een stijging van de gemiddelde temperatuur op in noordelijke richting, larven zijn al tot in Moskou gevonden. Ook wijst de WHO op een toename van het dodental in Europa door hartaanvallen tijdens steeds warmere zomers.

Verzekeringsmaatschappijen becijferden dat de jaarlijkse schade door extreme weersomstandigheden in 2040 kan oplopen tot één biljoen dollar, mede door economische activiteit in klimaatgevoelige kuststreken. Dit is volgens het hoofd van de UNEP, de milieuorganisatie van de VN, „geen doemscenario [...] maar simpel rekenwerk”. Kijk maar naar de orkaan Katrina: één gebeurtenis in 2005, die slechts 12 uur duurde en voor 120 miljard dollar schade veroorzaakte.

Volgens Duitse onderzoekers krijgt de wereld te maken met tientallen miljoenen ‘zeespiegelvluchtelingen’. De stijgende zeespiegel zal mensen van de kust verdrijven. Warmer wordend zeewater zal leiden tot krachtiger stormen. De drinkwatervoorraad zal sneller verzilten. Ongeveer een derde van alle kooldioxide wordt geabsorbeerd door de oceanen. Het water wordt daardoor zuurrijker, waardoor schaaldieren, die een belangrijke rol spelen in de voedselketen, worden getroffen.

Het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) – van klimatologen en andere wetenschappers die voor de VN klimaatverandering in kaart brengen – liep vooruit op zijn vierde rapport dat in februari uitkomt. Volgens het IPCC is het bewijs voor de menselijke invloed op klimaatverandering opnieuw sterker geworden. Ga er maar van uit, zei IPCC-voorzitter Rajendra Pachauri tegen het persbureau AP, dat het rapport als een donderslag zal aankomen. Ook de Verenigde Staten zullen er niet meer omheen kunnen. „Democratische regeringen zullen rekening moeten houden met de opvattingen van de bevolking”, aldus Pachauri.

Walnootboom tegen klimaatverandering

17/11/2006 | weekoverzicht NatuurTotaal

Tegenover het station van Leeuwarden prijken binnenkort walnootbomen. Ze moeten passanten bewust maken van het veranderende klimaat door de grote CO2-uitstoot. De organisatie spreekt van "een ludiek billboard".

Leeuwarden is de eerste Nederlandse gemeente die de zogenaamde klimaatbosjes gaat planten, op 17 november. Het idee komt van Landschapsbeheer Nederland en De Landschappen. Hun doel: minimaal 600 klimaatbosjes planten.

Het klimaatbosjesproject is onderdeel van de campagne Hier.nu, waarin 38 goede doelen samenwerken. Hier.nu wil consumenten, bedrijven en overheden bewustmaken van het klimaatprobleem en hen stimuleren de CO2-uitstoot terug te dringen.

De walnootbosjes bieden daartoe een eerste aanzet. "Bomen binden CO2 in hun hout”, licht Paul Jacobs van Landschapsbeheer Nederland toe. "Pas bij verbranding van het hout komt die stof weer vrij.”
Omdat walnoothout uitermate duurzaam is, legt het CO2 extra lang vast, minstens honderd jaar. "Daarmee stellen we opname van CO2 in de lucht zo lang mogelijk uit.”

Elders op de wereld, bijvoorbeeld in de tropen, worden hele bossen geplant om de grote hoeveelheden koolstofdioxide te compenseren, maar in Nederland is daar geen ruimte voor. De klimaatbosjes hebben dan ook vooral een symbolische en waarschuwende functie. "Zie het als een ludiek billboard.”

De walnootbomen, steeds drie, zes of negen stuks, worden in een driehoekvorm geplaatst. "Op die manier vallen ze op. Nederlanders planten zelden in een driehoek”, zegt Jacobs. "Mensen moeten ze gaan herkennen. 'O ja, we moesten iets doen aan het klimaat', denkt een voorbijganger dan.”

Landschapsbeheer wil naast gemeenten ook bedrijven en kinderboerderijen benaderen voor de aanplant van klimaatbosjes.

"Biobrandstof is een ramp"

17/11/2006 | Bron(nen): weekoverzicht NatuurTotaal

Biobrandstof, de vermeende groene revolutie, is een ramp voor de planeet. Het zorgt voor toename van honger in de wereld, grootschalige ontbossing, een toename van hart- en vaatziekten en mogelijk een teruglopende economische groei in westerse landen. Dat schrijft gastauteur Henk Willem Smits op de website ChemNet.

Ook Unilever en Shell waarschuwen dat voedsel veel duurder zal worden. De door subsidie en wetgeving veroorzaakte snel toenemende vraag naar biobrandstof, doet Unilever ineens beseffen hoe haar basisingrediënten voor margarines en vetten rechtstreeks zijn gekoppeld aan de olieprijs.

De biodieselfabrieken, die ook Nederland en België uit de grond stampen, kunnen veel meer verwerken dan aan koolzaad of suikerbieten kan worden verbouwd in Nederland of België. Om een auto een jaar lang op biodiesel te laten rijden zijn twee voetbalvelden koolzaad nodig. Dus niet alle auto’s in Nederland kunnen rijden op de opbrengst van de Groningse koolzaadvelden.

Veel soja en palmolie komt uit Brazilië en Borneo (ook Unilever zou het daar vandaan halen). In deze streken wordt het tropisch regenwoud op dit moment al sneller gekapt dan ooit, dus je kan op je vingers natellen wat er gaat gebeuren als de biobrandstofhype door zet. En het regenwoud kappen is ook niet goed voor de luchtkwaliteit. Laat Shell, BP en Exxon Alaska maar ontginnen, want dat is waarschijnlijk een stuk minder schadelijk voor de planeet dan dit.

Natuurpunt ziet ledenaantal stijgen tot ruim 65.000

19/11/2006 | Bron(nen): Vilt-nieuwsoverzicht

Het aantal leden van Natuurpunt, de grootste Vlaamse natuurvereniging, is de laatste jaren fors gestegen. Natuurpunt had jarenlang ongeveer 50.000 leden, maar sinds 2002 is dat cijfer steevast gestegen. Onlangs is de kaap van 65.000 leden gerond. Dat schrijft Het Nieuwsblad op Zondag.

De stijging is opmerkelijk omdat andere sociale middenveldgroepen hun ledanaantal langzaam zien dalen. De laatste weken is er bij Natuurpunt zelfs een opvallend sterke stijging waargenomen. Mogelijk heeft dat te maken met de aandacht in de media voor de opwarming van de aarde en de boodschap van huisvrouw Margaretha Guidone.

KNMI: "Warmste herfst in drie eeuwen"

19/11/2006 | Bron(nen): Belga/ANP

De herfst van dit jaar was de warmste in de afgelopen drie eeuwen. Dat meldt het KNMI. Het oude record van vorig jaar werd met anderhalve graad overtroffen, aldus het weerbureau. Het KNMI verwacht dat de gemiddelde temperatuur in de herfstmaanden september, oktober en november uitkomt op 13,2 tot 13,5 graden Celsius. Het KNMI noemt drie oorzaken voor de uitzonderlijk warme herfst dit jaar.

De opwarming van de aarde, de zuidenwind die bijna het hele seizoen zachte lucht onze kant uit blies en het na-ijleffect van de uitzonderlijk warme zomer. Juli was wat gemiddelde temperatuur betreft de warmste in drie eeuwen.

Het KNMI heeft een weerstation in de gemeente De Bilt. Daar is het nog nooit zo laat in het jaar zo warm geweest als vorige donderdag. Het vorige record stond op 16,4 graden celsius, donderdag kwam het kwik in De Bilt tot 16,6 graden. In heel Nederland schommelde de temperatuur rond de 18 graden, het landelijk record bij onze noorderburen staat op 20 graden. Volgens het KNMI is er de rest van de maand nog een iets grotere kans op bovennormale temperaturen.

Boerenbond wil extra energiemaatregelen glastuinbouw

19/11/2006 | Bron(nen): Vilt-nieuwsoverzicht

Nadat Boerenbond ruim een jaar geleden al aan de alarmbel trok wegens de sterk gestegen energieprijzen in de glastuinbouw, werd vorige week een bijgestuurd actieplan voorgesteld aan Vlaams minister van Leefmilieu Kris Peeters (CD&V). Vooral de hoge vlucht die de aardgasprijzen nemen, maken de glastuinders ongerust. Voor Kerstmis is een nieuw onderhoud gepland om de vier voorstellen in het actieplan verder te bespreken.

De Vlaamse glastuinders geven jaarlijks gemiddeld achttien procent van hun totale kost uit aan energie. Voor sommigen is dat zelfs 45 procent. In september vorig jaar legde een delegatie van tuinbouwers voor het kabinet van Vlaams landbouwminister Leterme een "SOS-Begoniatapijt" van 100 vierkante meter. Een aantal maatregelen moesten er toen voor zorgen dat de tuinders zorgeloos de winter konden doorkomen. Later werd in de VLIF-reglementering extra steun voor energievriendelijke investeringen voorzien.

Nu vragen de tuinders dat de VREG onderzoekt op welke manier de zogenaamd geliberaliseerde aardgasmarkt beter kan functioneren. Boerenbond vraagt ook dat de overheid de energiecel van het Innovatiesteunpunt meer armslag geeft vanwege de enorme vraag bij glastuinbouwbedrijven naar zogeheten energiescans.

Warmtekrachtkoppeling (WKK) kan voor glastuinders een uitweg bieden bij de zoektocht naar goedkopere warmtevoorziening. In de praktijk zijn er echter heel wat regels en voorwaarden die de stap naar WKK extra moeilijk maken, aldus Boerenbond. De knelpunten werden opgelijst en overgemaakt aan Peeters. De vakorganisatie dringt ook aan op een vlottere administratie bij de toekenning van groenestroomcertificaten, om te vermijden dat uitgerekend pioniers in de kou blijven staan.

16 november 2006

"Energiestudie Commissie 2030 niet geloofwaardig" (BBL en Greenpeace)

16/11/2006 | Bron(nen): BELGA

Het ontwerpverslag over de studie van het Belgisch energiebeleid tegen het jaar 2030 is niet geloofwaardig. Dat stellen Bond Beter Leefmilieu (BBL) en Greenpeace in een reactie op de publicatie van de resultaten van de Commissie 2030, die vandaag/donderdag gepubliceerd werden door de krant Le Soir.

Volgens de twee milieubewegingen wordt het energie-instituut van de KU Leuven, het onderzoeksinstituut van de voorzitter van de Commissie 2030 William D'Haeseleer, grotendeels gefinancierd door de belangrijkste spelers uit de Belgische kernindustrie, Electrabel, Tractebel Engineering en SPE.
BBL en Greenpeace stellen dat ook de meeste andere leden van de Commissie 2030 financiële banden hebben of hadden met de nucleaire sector.

"Vragen aan deze commissie of de wet op de kernuitstap behouden moet blijven, is hetzelfde als vragen wat een kalkoen van Kerstmis vindt", aldus BBL en Greenpeace. "De toekomst van het Belgische energiebeleid is te belangrijk om in handen te geven van één bepaalde industrietak", aldus de milieubewegingen.